Onderduik-monument voor Ida Vos: Joodse dichteres zat maanden ondergedoken in Op Hodenpijl

Item uit AD 9 mei 2026: De Joodse kinderboekenschrijfster en dichteres Ida Vos was in 1943 maanden ondergedoken in de pastorie van Op Hodenpijl in Schipluiden. Op diezelfde plaats hangt nu als eerbetoon een monumentaal schilderij van haar.

Het schilderij van Ida Vos wordt overhandigd aan Rebecca Post (rechts) van Op Hodenpijl in Schipluiden. Foto: © Thierry Schut 

De Joodse kinderboekenschrijfster en dichteres Ida Vos was in 1943 maanden ondergedoken in de pastorie van Op Hodenpijl in Schipluiden. Op diezelfde plaats hangt nu als eerbetoon een monumentaal schilderij van haar.

Bij een schilderij wil je gewoon goed kijken wat er op staat, maar bij het kunstwerk van Ida Vos, geboren Gudema, met haar gezicht en een gedicht over onderduiken, heb je eerder de neiging de ogen samen te knijpen. Alleen maar om zo te voelen hoe het moet zijn geweest dat zij met haar ouders en jongere zusje Esther hier maandenlang leefde. Ondergedoken op een pastoriezolder, gezocht door de Duitse bezetter. Een leven van lezen, een spelletje en weer lezen, alsmaar doodstil.

Het nieuwe onderduikmonument voor dichter en schrijver Ida Vos is vooral qua locatie bijzonder. Precies dáár gebeurde het, dáár overleefden ze dankzij pastoor Hendrikus Theissen, die waar hij kon verzet pleegde.

Getekende gedichten

Vos overleefde de oorlog, maar bijna al haar werk werd zowel dichtend als kinderboeken schrijvend getekend door haar oorlogservaringen. „Met name de beknotting van de vrijheid door de Duitse bezetter en wat ze meemaakte tijdens de onderduikperiode staan daar in centraal”, citeert Harry Groenewegen van Joods Westland.

Het was de Haagse schilderes Theodora Plas die gefascineerd door het werk en leven van Vos vorig jaar een schilderij maakte voor het Museum Rijswijk. Al snel daarna kwam de gedachte op dat haar kunstwerk van 140 bij 120 centimeter een vaste plaats zou moeten krijgen.

Crowdfunding

Via de stichting Joods Westland en Ida’s zoon Bert ontstond toen het idee om van de Schipluidense onderduikplek een soort ereplaats te maken. Het schilderij werd via crowdfunding aangeschaft om het aan de Op Hodenpijl-eigenaar Dirk Post en zijn familie aan te bieden.

Die ceremonie was vrijdag, waarbij vrijwel alle kinderen, klein- en achterkleinkinderen van Ida het schilderij aanboden. Het Ida Vos-monument aan de Schipluidense Rijksstraatweg 20-22 is op afspraak te bezoeken.

Geschreven door: Rien van den Anker